Giảm cân quá mức có thật sự gây rụng tóc?
Câu trả lời là: có thể. Giảm cân quá nhanh khiến cơ thể chịu áp lực rõ rệt trong thời gian ngắn. Khi calo, đạm, sắt, kẽm, vitamin nhóm B và vitamin D không đủ, cơ thể ưu tiên duy trì hoạt động của tim, não, gan, còn mọc tóc không phải ưu tiên sống còn, nên nang tóc có thể tạm thời vào giai đoạn nghỉ và rụng tóc tăng lên.
Tình trạng này hay gặp trong các trường hợp sau.
- Giảm rất nhiều cân trong thời gian ngắn.
- Ăn cực ít calo trong thời gian dài.
- Không ăn tinh bột, không ăn thịt, không ăn chất béo.
- Chỉ ăn một loại thực phẩm để giảm cân.
- Nhịn ăn kéo dài.
- Áp lực lớn và thiếu ngủ trong thời gian giảm cân.
- Kinh nguyệt không đều hoặc mất kinh sau khi giảm cân.
Tóc cần đủ dinh dưỡng mới mọc được
Tóc mọc cần đủ dinh dưỡng, nhất là đạm và các vi chất. Nhiều người hạn chế ăn uống quá mức khi giảm cân, cân tuy xuống nhưng nang tóc lại thiếu dưỡng chất cần thiết.
Thiếu đạm: thành phần chính của tóc là keratin, nên nếu thiếu đạm khi giảm cân, sức khỏe nang tóc bị ảnh hưởng, tóc mảnh và yếu đi, khả năng rụng tăng lên. Các nguồn đạm tốt gồm trứng, cá, thịt gà, đậu phụ, sữa đậu nành, sữa và sữa chua.
Thiếu sắt: sắt liên quan đến khả năng vận chuyển oxy của máu, nên khi thiếu, lượng oxy và dưỡng chất đến nang tóc có thể giảm, ảnh hưởng đến sự mọc tóc. Phụ nữ, người ăn kiêng lâu dài và người kinh nguyệt nhiều dễ thiếu sắt hơn.
Thiếu kẽm và vitamin: kẽm, vitamin nhóm B và vitamin D đều liên quan đến sức khỏe da đầu, chuyển hóa của nang tóc và chu kỳ mọc tóc. Ăn uống quá đơn điệu có thể làm thiếu những chất này và tăng nguy cơ rụng tóc.
Giảm cân quá mức và rụng tóc do căng thẳng
Giảm cân nhanh không chỉ là vấn đề dinh dưỡng mà còn tạo áp lực cho cơ thể. Khi cơ thể ở trạng thái ít calo, thiếu ngủ và áp lực tâm lý lớn trong thời gian dài, chu kỳ mọc tóc có thể bị ảnh hưởng.
Tóc bình thường trải qua giai đoạn mọc, thoái và nghỉ. Khi cơ thể chịu kích thích từ căng thẳng, nhiều sợi tóc có thể vào giai đoạn nghỉ sớm, dẫn đến rụng nhiều sau vài tuần đến vài tháng. Đây gọi là rụng tóc telogen, cũng thường được gọi là rụng tóc do căng thẳng.
- Rụng nhiều rõ rệt khi gội.
- Tóc trên gối và sàn nhà nhiều hơn.
- Tổng thể tóc mỏng đi.
- Đường ngôi rộng ra.
- Thường là rụng toàn thể chứ không phải một mảng hói.
Giảm cân quá mức cũng có thể gây rối loạn nội tiết
Giảm cân quá mức cũng có thể ảnh hưởng đến nội tiết, đặc biệt hay gặp ở nữ. Khi mỡ cơ thể quá thấp hoặc calo không đủ, cơ thể có thể giảm hoạt động của các nội tiết tố liên quan đến sinh sản, dẫn đến kinh nguyệt không đều, chậm kinh, thậm chí mất kinh. Estrogen có liên quan nhất định đến sức khỏe của tóc, nên khi nội tiết thay đổi rõ, tình trạng mọc tóc cũng có thể bị ảnh hưởng.
Ở nam giới, giảm cân quá mức, thiếu dinh dưỡng hoặc áp lực tập luyện quá lớn cũng có thể ảnh hưởng đến nội tiết và chuyển hóa nói chung, kéo theo sức khỏe của tóc.
- Kinh nguyệt ít đi hoặc chu kỳ không đều.
- Mất kinh.
- Mệt mỏi, sợ lạnh.
- Rụng tóc tăng.
- Da khô.
Nếu sau khi giảm cân có thay đổi kinh nguyệt kèm rụng tóc, hãy đánh giá cả mỡ cơ thể và mức calo có quá thấp không, thay vì chỉ xử lý phần tóc.
Sau khi giảm cân, bao lâu tóc mới hồi phục?
Nếu rụng tóc sau giảm cân chủ yếu do thiếu dinh dưỡng hoặc rụng tóc telogen vì căng thẳng, thì sau khi cải thiện ăn uống, sinh hoạt và tình trạng dinh dưỡng, đa số có cơ hội hồi phục dần.
Tuy nhiên tóc mọc khá chậm nên thường cần vài tháng để theo dõi. Nếu rụng kéo dài quá 3 đến 6 tháng, tóc thưa rõ, da đầu ngày càng lộ, hoặc bạn còn có hói kiểu nam, hói kiểu nữ, bệnh tuyến giáp hay thiếu máu, thì nên đi khám sớm.
Làm sao phòng ngừa rụng tóc khi giảm cân?
Điều then chốt không phải là ăn càng ít càng tốt, mà là vừa kiểm soát calo vừa giữ đủ đạm và dinh dưỡng cân đối.
| Cách phòng ngừa | Mô tả |
|---|---|
| Ăn uống cân đối | Ngay cả khi giảm cân vẫn nên đủ đạm, rau, chất béo tốt và một lượng tinh bột vừa phải, tránh mất cân đối dinh dưỡng. |
| Tránh giảm cân cực đoan | Không nên ăn cực ít calo dài ngày, chỉ ăn một loại thực phẩm, nhịn quá mức hay giảm cân cấp tốc. |
| Bổ sung đủ đạm | Tóc cần đạm làm nguyên liệu, nên trong thời gian giảm cân phải đặc biệt chú ý lượng đạm mỗi ngày. |
| Kiểm tra sắt, kẽm, vitamin D | Nếu rụng tóc rõ, có thể để bác sĩ đánh giá xem cần xét nghiệm máu về tình trạng dinh dưỡng hay không. |
| Quản lý căng thẳng | Thiếu ngủ, áp lực cảm xúc và vận động quá mức đều có thể làm rụng tóc nặng thêm. |
| Sinh hoạt điều độ | Thức khuya và mệt mỏi quá mức ảnh hưởng khả năng phục hồi, cũng có thể ảnh hưởng da đầu và nang tóc. |
| Tìm hỗ trợ chuyên môn | Nếu rụng ngày càng nhiều, không nên tự mua sản phẩm mọc tóc mà hãy tìm nguyên nhân trước. |
Nếu đã bắt đầu rụng tóc thì làm gì?
Nếu sau khi giảm cân đã rụng tóc rõ, hãy bắt đầu điều chỉnh theo các hướng dưới đây.
- Xem lại cách giảm cân có quá mức không: nếu cân xuống quá nhanh hoặc calo mỗi ngày quá thấp, hãy điều chỉnh lại kế hoạch. Giảm cân lành mạnh phải ổn định và duy trì được lâu dài.
- Tăng đạm và dinh dưỡng: giảm cân không đồng nghĩa với ăn ít đến mức thiếu chất. Mỗi bữa nên có đạm chất lượng, kèm rau, ngũ cốc nguyên hạt và một lượng chất béo tốt vừa phải.
- Kiểm tra thiếu máu hoặc thiếu chất: nếu có mệt mỏi, chóng mặt, da xanh, kinh nguyệt bất thường, móng giòn, hãy để bác sĩ đánh giá xem có cần kiểm tra ferritin, hemoglobin, kẽm, vitamin D và chức năng tuyến giáp.
- Không tự bổ sung liều cao: rụng tóc không hẳn do thiếu một chất, và bổ sung quá mức cũng tạo gánh nặng cho cơ thể. Hãy để bác sĩ đánh giá rồi mới quyết định.
- Sớm phân biệt có kèm thể rụng tóc khác không: giảm cân có thể khởi phát rụng tóc telogen, nhưng cũng có thể làm lộ rõ hói kiểu nam hay kiểu nữ vốn tiềm ẩn. Nếu đường ngôi ngày càng rộng hoặc đường chân tóc lùi, hãy kiểm tra thêm tình trạng nang tóc.
Lời nhắc từ đội ngũ da liễu: giảm cân lành mạnh quan trọng hơn giảm cân nhanh
Giảm cân quá mức thực sự có thể gây rụng tóc, chủ yếu liên quan đến suy dinh dưỡng, áp lực lên cơ thể, rối loạn nội tiết và rụng tóc telogen. Muốn giảm cân mà không ảnh hưởng tóc, điều then chốt không phải là ăn càng ít càng tốt, mà là vừa kiểm soát calo vừa giữ đủ đạm và dinh dưỡng cân đối.
Nếu sau khi giảm cân bạn rụng tóc nhiều, tóc thưa đi hoặc thấy rõ da đầu, đừng chỉ trông vào dầu gội hay thực phẩm chức năng mà hãy tìm nguyên nhân trước. Kiểm tra da đầu và nang tóc, đánh giá tình trạng dinh dưỡng và điều chỉnh thói quen sinh hoạt mới là cách cải thiện hiệu quả.
- Rụng tóc thường đi sau việc giảm cân 1 đến 3 tháng, nên khi nhớ lại cần lùi về trước.
- Trước hết xác định là rụng tóc telogen đơn thuần hay giảm cân làm lộ rõ thể hói vốn tiềm ẩn.
- Trước khi bổ sung dinh dưỡng, hãy xác nhận là thực sự thiếu; bổ sung quá mức cũng có rủi ro.
