Rụng một ít tóc mỗi ngày thường là một phần chu kỳ nang tóc. Điều cần chú ý hơn một ngày lược hay lỗ thoát nước trông nhiều là lượng rụng tăng rõ so với mức thường của bạn, kéo dài vài tuần, hoặc đường chân tóc lùi, đỉnh đầu mỏng cố định, mảng tròn hay da đầu khó chịu.
Bài cũ thường lấy 50 đến 100 sợi mỗi ngày làm ngưỡng cố định và gọi vùng loang rộng là nấm da đầu. Số sợi đổi theo khoảng gội, độ dài và tóc gãy. Vùng loang có thể là rụng tóc thành mảng, nhiễm trùng hoặc rụng sẹo, nên cần xem phân bố và da đầu cùng lúc. Phân loại dấu hiệu rồi mới quyết định đi khám gần cách nghĩ tại phòng khám hơn tự kéo tóc hay chỉ đổi dầu gội.
Điểm chính: Rụng nhiều cần xem xu hướng và phân bố, không chỉ số sợi một ngày. Hãy tách tăng đột ngột toàn bộ, mỏng chỗ cố định, mảng tròn, hay vùng đỏ ngứa đau đang rộng ra. Nếu kéo dài vài tuần, chỗ đó thưa hơn hoặc có triệu chứng da đầu, bác sĩ da liễu nên khám trực tiếp.
Rụng tóc quá nhiều thì nên xem gì trước?
Một số tài liệu nêu người lớn có thể rụng khoảng 50 đến 100 sợi mỗi ngày. Đây chỉ là khoảng tham khảo, không phải đường chẩn đoán cho mọi người. Cùng một ngày, cách thu thập khác nhau thì số cũng khác; gội cách ngày lâu hơn thường kéo ra cùng lúc những sợi đã lỏng. Nếu muốn phân biệt số sợi và đổi mật độ trước, cách đánh giá lượng rụng tóc mỗi ngày.
Theo dõi hai đến bốn tuần sẽ hữu ích hơn: sợi rụng là tóc nguyên chiều dài hay đoạn gãy ngắn, thay đổi toàn bộ hay chỉ một chỗ, da đầu có đỏ, ngứa, đau hay vảy dày không. Những dấu này hướng tới rụng telogen, kiểu nam hoặc nữ, hay bệnh da đầu khu trú.
Thay đổi nào đáng chú ý hơn?
Bài cũ liệt kê năm dấu hiệu thường gặp. Đó không phải bảng tự chẩn đoán, nhưng giúp quyết định có nên gặp bác sĩ sớm. Đối chiếu hình ảnh, rồi nhớ lại vài tháng gần đây có bệnh, căng thẳng, sinh con, giảm cân, thuốc mới hay nhuộm không.
| Trông như thế nào | Vì sao đáng chú ý | Dấu hiệu xem cùng |
|---|---|---|
| Đường chân tóc lùi, hoặc đỉnh đầu, đường ngôi mỏng cố định | Thường là rụng kiểu hình tiến triển chậm | Tóc có mảnh hơn, da đầu lộ rõ hơn, tiền sử gia đình |
| Mảng tròn hoặc ranh giới khá rõ xuất hiện đột ngột | Có thể rụng tóc thành mảng hoặc rụng khu trú khác | Tóc gãy ở rìa, độ nhẵn da đầu, đỏ ngứa đau |
| Tăng đột ngột toàn bộ, không mảng hói cố định | Thường nghĩ tới rụng telogen | Bệnh, phẫu thuật, căng thẳng, sinh con hoặc giảm cân nhanh trong hai đến bốn tháng trước |
| Tóc, lông mày hoặc lông nơi khác cùng giảm rõ | Có thể liên quan bệnh nặng, điều trị ung thư hoặc yếu tố toàn thân | Điều trị gần đây, mệt, đổi cân nặng và triệu chứng khác |
| Vùng hói khu trú rộng dần kèm đỏ, vảy, đau hoặc dịch | Có thể viêm, nhiễm trùng hoặc rụng sẹo, không chỉ nấm da đầu | Đau, đóng vảy, tóc gãy, chỗ đó còn mọc lại không |
Năm dấu hiệu này có thể nghĩa là gì?
Đường chân tóc hoặc đỉnh đầu mỏng dần
Nam thường bắt đầu từ đường chân tóc hoặc đỉnh đầu, tóc mảnh dần. Nữ thường giữ đường chân tóc nhưng đỉnh đầu hoặc đường ngôi rộng chậm. Tiến triển thường chậm, không mất hết trong một ngày. Nếu thay đổi tập trung ở những chỗ này, có thể đối chiếu dấu hiệu sớm và phân giai đoạn rụng tóc nam.
Mảng tròn hoặc từng đốm xuất hiện đột ngột
Một hoặc nhiều mảng ranh giới khá rõ xuất hiện đột ngột có thể là rụng tóc thành mảng, nhưng cũng cần phân biệt nhổ tóc, nấm da đầu hoặc rụng sẹo. Bài cũ gọi tất cả là rụng mảng và bảo tự kết luận ngay, dễ bỏ sót vấn đề khu trú khác. An toàn hơn là gặp bác sĩ da liễu sớm, không chỉ nhìn ảnh.
Tăng đột ngột toàn bộ
Chải, gội hoặc cổ áo đột nhiên nhiều hơn rõ và không có mảng hói cố định thì thường nghĩ rụng telogen. Yếu tố kích hoạt có thể đã xảy ra hai đến bốn tháng trước. Tự kéo tóc không chẩn đoán được, và nhịn gội vài ngày rồi kéo cũng không phải cách đúng tại nhà. Nếu muốn hiểu khoảng trễ trước, khoảng trễ của rụng telogen do căng thẳng.
Rụng diện rộng hoặc lông nơi khác cùng giảm
Điều trị ung thư, bệnh nặng, một số thuốc nội khoa hoặc tình trạng toàn thân khác có thể làm tóc thưa trên diện rộng, đôi khi ảnh hưởng lông mày hay lông cơ thể. Điều đó không chứng minh nang đã bị phá hủy, nhưng bác sĩ kê đơn và da liễu cần xem cùng. Không tự ngừng thuốc.
Vùng khu trú rộng ra, da đầu đỏ ngứa đau
Bài cũ thường gọi vùng hói rộng dần là nấm da. Nấm da đầu có thể gây rụng khu trú, tóc gãy và sưng đỏ, nhưng rụng tóc thành mảng lan, nhiễm khuẩn hoặc rụng sẹo cũng làm rộng. Nếu chỗ đó có sẹo, viêm tái diễn hoặc không còn mọc tóc, cần lo nang bị tổn thương hơn. Chỉ đổi dầu gội thì không đủ. cũng xem cách đánh giá chức năng nang tóc.
Rụng nhiều thường liên quan những nguyên nhân nào?
Dấu hiệu mô tả “trông thế nào”; nguyên nhân mô tả “vì sao”. Cùng một người có thể có hơn một cơ chế, ví dụ vốn đã rụng kiểu nam rồi sau căng thẳng hoặc bệnh lại thêm rụng telogen. Không thể dùng một danh sách ngắn để giải thích mọi trường hợp.
- Khuynh hướng gia đình và độ nhạy nang với hormone thường làm đường chân tóc hoặc đỉnh đầu mảnh và mỏng dần.
- Sinh con, thay đổi tuyến giáp, căng thẳng rõ, phẫu thuật hoặc giảm cân nhanh có thể kích hoạt tăng rụng toàn bộ sau vài tháng.
- Viêm da đầu, nhiễm trùng hoặc vấn đề liên quan miễn dịch thường gây mảng khu trú, đỏ ngứa đau hoặc tóc gãy.
- Một số thuốc nội khoa, điều trị ung thư hoặc trị liệu khác có thể gây rụng telogen hoặc anagen; bác sĩ kê đơn cần đánh giá. Không tự ngừng thuốc.
Nang tóc không mọc đồng bộ nên hàng ngày vẫn có sợi vào telogen rồi rụng. Nếu muốn hiểu chu kỳ ảnh hưởng lượng nhìn thấy thế nào, chu kỳ mọc tóc và nhận biết rụng tóc.
Theo dõi ở nhà thế nào thì hữu ích hơn?
Theo dõi tại nhà nhằm gom manh mối cho bác sĩ, không phải tự chẩn đoán. Quan sát hai đến bốn tuần trong điều kiện giống nhau thường ổn hơn đếm tóc mỗi ngày hay kéo đi kéo lại.
- Chụp đỉnh đầu, đường chân tóc và hai bên mỗi hai đến bốn tuần với ánh sáng, góc và đường ngôi gần giống.
- Ghi nhận tăng toàn bộ hay chỉ một chỗ mỏng hoặc có mảng.
- Ghi bệnh, phẫu thuật, sinh con, giảm cân, căng thẳng, nhuộm và thuốc mới gần đây.
- Xem da đầu có đỏ, ngứa, đau, vảy dày, mụn mủ hay đóng vảy, và lông nơi khác có giảm cùng không.
Khi nào nên gặp bác sĩ da liễu?
Tăng ngắn hơn mức thường có thể theo dõi trước với điều kiện cố định. Những tình huống dưới đây không nên chỉ xử lý bằng thực phẩm bổ sung, dầu gội hay tự kéo tóc:
- Lượng rụng vượt rõ mức thường của bạn trong vài tuần liên tiếp.
- Đường chân tóc, đỉnh đầu hoặc đường ngôi rộng dần, da đầu lộ rõ hơn.
- Xuất hiện đột ngột mảng tròn hoặc ranh giới khá rõ.
- Da đầu đỏ, ngứa, đau, vảy dày, mụn mủ hoặc đóng vảy kèm rụng tóc.
- Lông mày, lông mi hoặc lông nơi khác cũng giảm rõ.
- Sau sinh, phẫu thuật, giảm cân rõ, bệnh mạn tính hoặc thuốc mới, rụng không chậm lại.
Buổi khám có thể hỏi mốc thời gian, phân bố, tiền sử gia đình và thay đổi đời sống, rồi soi da đầu hoặc xét nghiệm máu chọn lọc nếu cần. Nếu cần đánh giá tổng thể, hãy tìm hiểu đánh giá phòng khám rụng tóc Ruianc. hoặc đọc thêm tại khu kiến thức y khoa.
Bài viết tham khảo nguồn nào?
- Hội Da liễu Hoa Kỳ: rụng tóc hàng ngày
- Hội Da liễu Hoa Kỳ: nguyên nhân rụng tóc thường gặp
- DermNet: tổng quan rụng tóc
- DermNet: rụng telogen
- Hội Da liễu Anh: rụng telogen
Không hẳn. Một số tài liệu lấy khoảng 50 đến 100 sợi mỗi ngày làm khoảng tham khảo thường gặp, nhưng lượng tóc, độ dài, khoảng gội và cách thu thập đều đổi số bạn thấy. Có ý nghĩa hơn là so với mức thường của bạn có tăng kéo dài không, và có chỗ mỏng hay triệu chứng da đầu không.
Không hẳn. Đỉnh đầu hoặc đường ngôi rộng chậm, tóc mảnh hơn thì thường nghĩ rụng kiểu nam hoặc nữ; nhưng rụng telogen, bệnh da đầu, dinh dưỡng hay hormone cũng làm mật độ giảm. Bác sĩ cần khám trực tiếp để phân loại.
Nên đặt lịch da liễu sớm. Mảng tròn có thể là rụng tóc thành mảng, nấm da đầu, nhổ tóc hoặc vấn đề khu trú khác. Đừng tự kết luận từ ảnh hay tự dùng thuốc. Khám sớm giúp định hướng và xem có cần xét nghiệm thêm.
Không hẳn. Gội thường kéo ra cùng lúc những sợi telogen đã lỏng, kẹt trong tóc, càng rõ nếu cách lần gội lâu. Nếu chỉ ngày gội trông nhiều mà mật độ không giảm dần, hãy theo dõi xu hướng trước. Nếu chỗ cố định cũng mỏng hoặc có mảng, hãy để bác sĩ đánh giá.
Căng thẳng thường kích hoạt rụng telogen. Sau khi yếu tố qua đi, một số người dần về gần mức thường, nhưng thời gian khác nhau. Nếu đường chân tóc cũng lùi, đỉnh đầu mỏng kéo dài hoặc có mảng tròn, vẫn phải nghĩ thêm loại khác. Chỉ chờ hoặc tự bổ sung thì chưa đủ.
Không hẳn. Thiếu dinh dưỡng có thể là một phần, nhưng rụng kiểu nam, rụng telogen, rụng tóc thành mảng và bệnh da đầu đi theo hướng khác nhau. Trước khi rõ nguyên nhân, đừng xem thực phẩm bổ sung là cách chung. Vẫn cần bác sĩ khám trực tiếp.
Bác sĩ nhắc: xem phân bố và thời gian kéo dài, không chỉ đếm tóc
Lược hoặc lỗ thoát nước một lần thấy nhiều tóc thường liên quan khoảng gội và độ dài, không có nghĩa ngày đó đã có bệnh. Đáng chú ý hơn là vài tuần vượt rõ mức thường của bạn, hoặc đường chân tóc lùi, đỉnh đầu mỏng cố định, mảng tròn, da đầu đỏ ngứa đau. Hướng xử lý khác nhau. Đừng chỉ dựa thực phẩm bổ sung hay tự kéo tóc. Bác sĩ da liễu nên khám trực tiếp.
Bài viết là thông tin giáo dục bệnh, không phải quảng cáo thuốc và không giới thiệu hay bán thuốc cụ thể.
Nhóm bác sĩ phòng khám rụng tóc
BS. Tseng
