Móng vàng, dày và dễ vỡ thường được gọi là nấm móng. Tuy nhiên chấn thương, vảy nến, chàm và các bệnh móng khác có thể trông giống nhau; chỉ nhìn ảnh chưa chắc xác định được nguyên nhân.
Cần thời gian để phần móng hư mọc ra ngoài. Trước hết nên xác nhận chẩn đoán, phạm vi và nấm da chân đi kèm, sau đó chọn cách xử trí với bác sĩ.
Điểm chính: Đổi màu hoặc dày móng không đồng nghĩa chắc chắn nhiễm nấm. Lấy mẫu móng khi cần giúp tránh điều trị nhầm; đồng thời cần kiểm soát ẩm, nấm da chân và việc dùng chung dụng cụ.
Nấm móng là gì?
Nấm móng xảy ra khi nấm ảnh hưởng bản móng, giường móng hoặc cấu trúc xung quanh. Móng chân thường gặp hơn, có thể bắt đầu ở đầu hoặc bên móng rồi đổi màu, dày, có vụn và bong khỏi giường móng.
Dấu hiệu nào gợi ý nấm móng?
Biểu hiện rất đa dạng nên không thể dựa vào màu sắc đơn lẻ. Hãy để ý vị trí bắt đầu, số móng bị ảnh hưởng và da quanh móng có đỏ, sưng hay bong vảy không.
| Điểm quan sát | Gợi ý có thể do nấm | Nguyên nhân khác |
|---|---|---|
| Màu | Trắng, vàng, nâu hoặc đục | Chấn thương, nhuộm màu, bệnh da, vi khuẩn |
| Độ dày và bề mặt | Dày dần, giòn, có vụn dưới móng | Ma sát, vảy nến, lão hóa |
| Độ bám | Tách từ đầu hoặc bên móng | Chấn thương, kích ứng, bệnh giường móng |
| Phân bố | Từ một móng lan sang móng khác, kèm nấm chân | Một móng kéo dài cần loại trừ tổn thương khu trú |
| Da xung quanh | Bong vảy, ngứa kẽ ngón hoặc lòng bàn chân | Đỏ nhiều, đau, mủ cần đánh giá viêm quanh móng |
Móng vàng hoặc dày có luôn là nấm?
Không. Giày chật, va chạm, vảy nến, viêm da, nhiễm khuẩn và một số khối u móng cũng gây đổi màu hoặc biến dạng. Vệt đen mới, sắc tố lan ra da, chảy máu, vết thương không lành hoặc thay đổi nhanh cần được khám sớm.
Vì sao cần xét nghiệm nấm?
Khi hình ảnh không điển hình, dự định điều trị kéo dài hoặc điều trị trước không như mong đợi, bác sĩ có thể cắt hay cạo mẫu để soi, nuôi cấy, giải phẫu bệnh hoặc xét nghiệm phù hợp.
Nấm móng được điều trị thế nào?
Kế hoạch tùy phạm vi, độ dày, số móng, sức khỏe và khả năng tuân thủ. Trường hợp khu trú có thể đánh giá điều trị kháng nấm tại chỗ; lan rộng hoặc nhiều móng có thể cân nhắc điều trị kháng nấm toàn thân.
Điều trị toàn thân không phù hợp với mọi người. Cần xem bệnh nền, khả năng mang thai, điều trị đang dùng và tương tác. Dù đã kiểm soát nấm, móng hư vẫn cần mọc ra từ từ.
Vì sao cần điều trị cả nấm da chân?
Nấm ở kẽ ngón hoặc lòng bàn chân có thể làm móng tái nhiễm. Chỉ xử lý móng mà bỏ qua da ngứa, bong vảy có thể làm tăng tái phát. triệu chứng và chăm sóc nấm da chân.
Bác sĩ sẽ xem kẽ ngón, lòng bàn chân, các móng khác và môi trường giày tất. Người nhà có triệu chứng nên khám riêng và không dùng chung dụng cụ cắt móng.
Chăm sóc hằng ngày và giảm tái phát
- Lau khô kẽ ngón sau khi tắm và thay tất ẩm sớm
- Luân phiên, phơi khô giày và chọn giày tất vừa, thoáng
- Cắt móng ngang, không cắt quá sát hoặc đào dưới móng
- Không dùng chung kềm, dũa, dép, tất hoặc giày
- Mang dép riêng ở phòng tắm chung, phòng thay đồ và hồ bơi
- Đánh giá đồng thời nấm da chân, viêm quanh móng hoặc vết thương
Khi nào nên sớm khám da liễu?
Không nên chỉ tự thử sản phẩm nếu có các tình huống sau.
- Đái tháo đường, tuần hoàn ngoại biên kém hoặc suy giảm miễn dịch
- Đỏ, sưng, nóng, đau rõ, có mủ hoặc sốt
- Vệt đen mới, chảy máu, loét hoặc biến dạng nhanh
- Nhiều móng, đau khi đi lại hoặc tái phát xấu dần
- Đang mang thai, dự định mang thai, bệnh mạn tính hoặc điều trị khác
khám chuyên khoa da liễu · thêm kiến thức về da
Nguồn da liễu tham khảo
- American Academy of Dermatology: Nail fungus diagnosis and treatment
- US CDC: Clinical overview of ringworm
- DermNet: Fungal nail infections
Không. Chấn thương, nhuộm màu, vảy nến, viêm da và bệnh móng khác có thể giống nhau.
Không nên xem điều trị cho da là điều trị cho móng. Bản móng ảnh hưởng sự thấm và cần chẩn đoán trước.
Có thể tỉa nhẹ phần bong nhưng không làm tổn thương giường móng.
Phần móng hư phải mọc ra ngoài, tốc độ tùy vị trí, tuổi, tuần hoàn và sức khỏe.
Nấm có thể lan qua dụng cụ, giày dép và nơi ẩm, nhưng tiếp xúc không phải lúc nào cũng gây bệnh.
Nên khám trước nếu có đái tháo đường, vấn đề tuần hoàn hoặc miễn dịch, mủ, vệt đen, vết thương hoặc nhiều móng xấu nhanh.
Lời bác sĩ: xác nhận nấm móng trước khi chọn điều trị
Móng vàng, dày hay giòn không phải lúc nào cũng do nấm. Khám và lấy mẫu khi cần giúp chọn hướng điều trị theo phạm vi và sức khỏe.
Đây là thông tin giáo dục sức khỏe chung, không thay thế khám trực tiếp. Chẩn đoán, xét nghiệm và điều trị cần được đánh giá riêng.
Đội ngũ bác sĩ da liễu
BS. Tseng
