ตื่นเช้ามาพบว่ามุมปากแตก แสบเวลากินอาหารหรือหัวเราะ ทาลิปมันแล้วดีขึ้นพักหนึ่ง แต่แล้วก็แตก แดง ลอกอีก บางครั้งขอบเปียกชื้นและมีสะเก็ดบางๆ หลายคนคิดว่า “ขาดวิตามิน” หรือ “ร้อนใน” แต่อาจเป็น “โรคปากนกกระจอก” (angular cheilitis) ซึ่งเป็นการอักเสบที่มุมปาก บริเวณรอยต่อระหว่างผิวหนังกับเยื่อบุปาก เป็นปัญหาที่พบบ่อยมากในคลินิกผิวหนัง
สาเหตุมักไม่ได้มีอย่างเดียว น้ำลายทำให้มุมปากเปียกอยู่ตลอด รอยย่นลึกที่กักความชื้น ฟันปลอมหรืออุปกรณ์จัดฟัน การหายใจทางปาก ผิวแห้งหรือแพ้ รวมถึงเชื้อราหรือแบคทีเรียที่เติบโตในบริเวณชื้น ล้วนมีส่วนได้ หากทาผลิตภัณฑ์บำรุงไปเรื่อยๆ โดยไม่หาปัจจัยกระตุ้นมักเป็นซ้ำ และลักษณะอาจคล้ายเริมที่ริมฝีปากหรือผื่นแพ้สัมผัส จึงควรให้แพทย์ผิวหนังตรวจยืนยันด้วยตนเอง
ประเด็นสำคัญ: โรคปากนกกระจอกคือการอักเสบของผิวหนังที่มุมปาก อาการที่พบบ่อยคือแดง แตก ลอก แสบ และเมื่อชื้นขอบอาจเปียกหรือมีสะเก็ด มักเกี่ยวกับน้ำลายทำให้เปียกต่อเนื่อง รอยย่นที่มุมปาก ฟันปลอมหรืออุปกรณ์จัดฟัน การหายใจทางปาก ผิวแห้ง และอาจมีการติดเชื้อราหรือแบคทีเรียร่วม บางรายเกี่ยวกับภาวะโภชนาการหรือโรคเรื้อรัง จุดสำคัญคือหาและปรับปัจจัยกระตุ้น พร้อมรักษามุมปากให้แห้งและปกป้องไว้ หากเป็นซ้ำ เป็นข้างเดียวนานไม่หาย หรือมีอาการอื่นร่วม ควรให้แพทย์ประเมินด้วยตนเอง และไม่แนะนำให้ทายาที่ไม่ทราบส่วนผสมหรือใช้วิธีพื้นบ้านเป็นเวลานาน
โรคปากนกกระจอกคืออะไร? ทำไมมุมปากจึงแตก?
โรคปากนกกระจอกคือปัญหาผิวหนังอักเสบที่มุมปาก ซึ่งอยู่บริเวณรอยต่อระหว่างผิวหนังกับเยื่อบุปาก จึงได้รับผลจากน้ำลาย การเสียดสี และสภาพแวดล้อมในช่องปากได้ง่าย
เมื่อมุมปากอยู่ในสภาพเปียกชื้นนานๆ ชั้นป้องกันของผิวหนังจะอ่อนนุ่มและเปราะบาง ทำให้แดงและแตก รอยแตกยังเปิดทางให้เชื้อราหรือแบคทีเรียเข้ามาเจริญ ทำให้การอักเสบไม่หายง่าย
อาจเป็นข้างเดียวหรือสองข้าง เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ใส่ฟันปลอมหรือจัดฟัน คนที่ชอบเลียริมฝีปาก และคนที่ผิวแห้งหรือบอบบางอยู่แล้ว พบได้บ่อยกว่า
โรคปากนกกระจอกมีอาการอย่างไร?
โรคปากนกกระจอกมีตั้งแต่เล็กน้อยจนถึงรบกวนชัดเจน อาการที่พบบ่อย ได้แก่
แดงเล็กน้อยและแตกแห้ง
มุมปากมีรอยแดงจางๆ และลอกเป็นขุย รู้สึกตึงหรือแสบเล็กน้อยเมื่ออ้าปากกว้าง บางคนมีอาการคันหรือแสบร้อนด้วย
แตกซ้ำและเปียกแฉะ
มุมปากมีรอยแยกเล็กๆ ขอบเปียกชื้น ขาวซีด หรือมีสะเก็ด เวลากิน พูด หรือหาวจะถูกดึงจนเจ็บ อาจมีเลือดซึม หายแล้วก็แตกซ้ำได้ง่าย
ลักษณะเมื่อมีการติดเชื้อร่วม
หากขอบรอยแยกมีสะเก็ดสีเหลือง บวมแดงชัด มีน้ำเหลืองซึม หรือมีคราบขาวเกาะ อาจมีการติดเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อราร่วม หากในปากมีฝ้าขาวหรือแสบร้อนด้วย ควรให้แพทย์ตรวจช่องปากไปพร้อมกัน
สาเหตุที่พบบ่อยของโรคปากนกกระจอกคืออะไร? ติดต่อไหม?
โรคปากนกกระจอกมักเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน สาเหตุและปัจจัยกระตุ้นที่พบบ่อย ได้แก่
- น้ำลายทำให้เปียกต่อเนื่อง: การเลียมุมปาก น้ำลายไหลตอนนอน การหายใจทางปาก หรือคัดจมูก ทำให้มุมปากชื้นอยู่เสมอ
- รอยย่นที่มุมปาก: มุมปากตกและรอยย่นลึก (พบบ่อยในผู้สูงอายุหรือหลังน้ำหนักเปลี่ยน) ทำให้กักน้ำและเสียดสีกัน
- ฟันปลอมหรืออุปกรณ์จัดฟัน: ฟันปลอมไม่พอดี ความสูงการสบฟันเปลี่ยน หรือใส่อุปกรณ์จัดฟัน อาจทำให้น้ำลายรวมที่มุมปาก
- การติดเชื้อราหรือแบคทีเรีย: ความชื้นทำให้เชื้อแคนดิดา (ยีสต์ชนิดหนึ่ง) หรือสแตฟิโลค็อกคัสออเรียสและจุลินทรีย์อื่นเติบโตง่าย ทำให้อักเสบต่อเนื่อง
- ผิวแห้งหรือแพ้: ภาวะภูมิแพ้ผิวหนัง ริมฝีปากแห้ง หรือแพ้ลิปมัน ยาสีฟัน น้ำยาบ้วนปาก และส่วนผสมในอาหาร อาจเป็นตัวกระตุ้น
- โภชนาการและสุขภาพโดยรวม: บางรายเกี่ยวกับการกินไม่สมดุล (เช่น ขาดธาตุเหล็กหรือวิตามินบี) น้ำตาลในเลือดควบคุมไม่ดี หรือภูมิคุ้มกันอ่อน แพทย์จะประเมินว่าต้องตรวจเพิ่มหรือไม่
โดยทั่วไปไม่ถือว่าโรคปากนกกระจอกเองติดต่อจากคนสู่คนโดยตรง แต่หากมีการติดเชื้อร่วม การใช้ภาชนะ แก้ว หรือผลิตภัณฑ์ริมฝีปากร่วมกันอาจเพิ่มโอกาสแพร่จุลินทรีย์ จึงแนะนำให้แยกของใช้ส่วนตัว และให้แพทย์ประเมินว่ามีการติดเชื้อร่วมหรือไม่
โรคปากนกกระจอกต่างจากเริมที่ริมฝีปาก ผื่นแพ้สัมผัส และเซ็บเดิร์มอย่างไร?
มุมปากแดงลอกมีหลายสาเหตุ และมักถูกเข้าใจว่าเป็นแค่ “ขาดวิตามิน” ตารางด้านล่างสรุปความแตกต่างที่พบบ่อยเพื่อใช้อ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถแทนการตรวจโดยตรง หากรอบปากมีตุ่มน้ำเล็กๆ ขึ้นเป็นกลุ่ม อ่านเพิ่มได้ที่เริมที่ริมฝีปาก การติดต่อและการดูแล
| หัวข้อเปรียบเทียบ | โรคปากนกกระจอก | เริมที่ริมฝีปาก | ผื่นแพ้สัมผัส | เซ็บเดิร์ม |
|---|---|---|---|---|
| ตำแหน่งหลัก | มุมปาก ข้างเดียวหรือสองข้าง | ขอบริมฝีปากหรือรอบปาก | บริเวณที่สัมผัสสิ่งกระตุ้น | บริเวณมันๆ เช่น ข้างจมูก ระหว่างคิ้ว รอบปาก |
| ลักษณะ | แดง แตก ลอก มีสะเก็ดเมื่อชื้น | ตุ่มน้ำเล็กๆ เป็นกลุ่ม แตกแล้วเป็นสะเก็ด | แดง ลอก คัน บางครั้งมีตุ่มน้ำเล็กๆ | ขุยมันและแดง มักกระจายกว้างกว่า |
| ปัจจัยกระตุ้นที่พบบ่อย | น้ำลาย รอยย่น ฟันปลอมหรือจัดฟัน การติดเชื้อ | ไวรัสกลับมาทำงาน เกี่ยวกับความเหนื่อยล้าและความเครียด | ระคายเคืองหรือแพ้ลิปมัน ยาสีฟัน ผลิตภัณฑ์บำรุงผิว | การหลั่งไขมันและความไม่สมดุลของจุลินทรีย์บนผิว |
| ความรู้สึก | แสบ ตึง เจ็บเมื่ออ้าปาก | เสียวหรือแสบร้อนก่อนเกิดตุ่มน้ำ | คัน แสบร้อน | คันเล็กน้อยหรือไม่มีความรู้สึก |
| แนวทางดูแล | หาปัจจัยกระตุ้นและปกป้องมุมปาก แพทย์ประเมิน | ยืนยันการวินิจฉัย แพทย์ประเมิน | หาสิ่งที่สัมผัสและหลีกเลี่ยง แพทย์ประเมิน | ทำความสะอาดและดูแล แพทย์ประเมิน |
แพทย์ผิวหนังตรวจโรคปากนกกระจอกอย่างไร?
ระหว่างตรวจ แพทย์มักถามว่ามุมปากมีอาการมานานเท่าไร เป็นข้างเดียวหรือสองข้าง เป็นซ้ำไหม มีนิสัยเลียมุมปากหรือหายใจทางปากหรือไม่ ใส่ฟันปลอมหรือจัดฟันไหม ช่วงนี้เปลี่ยนลิปมัน ยาสีฟัน หรือผลิตภัณฑ์บำรุงผิวอะไรบ้าง และมีเรื่องน้ำตาลในเลือด โภชนาการ หรือโรคเรื้อรังอื่นหรือไม่
จากนั้นแพทย์ตรวจมุมปาก ผิวหนังรอบๆ และริมฝีปาก ตรวจภายในช่องปากว่ามีฝ้าขาวหรือความเปลี่ยนแปลงอื่นหรือไม่ตามความจำเป็น และใช้การขยายดูเมื่อเป็นประโยชน์
หากสงสัยการติดเชื้อ แพทย์อาจป้ายสิ่งคัดหลั่งหรือขูดขุยที่มุมปากไปตรวจหาเชื้อราหรือเพาะเชื้อแบคทีเรีย หากสงสัยการแพ้อาจนัดทดสอบแพทช์ หากเป็นซ้ำหรือสงสัยว่าเกี่ยวกับสุขภาพโดยรวมอาจแนะนำตรวจเลือด รอยแตกที่มุมปากข้างเดียวและไม่หายก็จะได้รับการประเมินว่าต้องตรวจเพิ่มหรือไม่ ทั้งนี้ต้องตรวจหรือไม่ แพทย์จะประเมินตามแต่ละกรณี
จัดการโรคปากนกกระจอกอย่างไร? ต้องใช้ยาไหม?
การจัดการโรคปากนกกระจอกเน้นหาปัจจัยกระตุ้น ลดความชื้น และปกป้องผิวที่เสียหาย ต้องให้แพทย์ประเมินด้วยตนเองก่อนตัดสินใจ แนวทางที่พบบ่อย ได้แก่
- ปกป้องและให้ความชุ่มชื้น: ตามคำแนะนำของแพทย์ ใช้ผลิตภัณฑ์ปกป้องชนิดขี้ผึ้งที่อ่อนโยนไม่ระคายเคือง สร้างชั้นกั้นที่มุมปาก ลดการเปียกจากน้ำลายและการเสียดสี
- ปรับปัจจัยกระตุ้น: ปรับนิสัยเลียมุมปากหรือหายใจทางปาก และหากจำเป็นให้ทันตแพทย์ตรวจว่าฟันปลอมหรืออุปกรณ์จัดฟันต้องปรับหรือไม่
- ยาทากลุ่มต้านเชื้อรา: หากแพทย์ประเมินว่ามีการติดเชื้อรา อาจสั่งยาทากลุ่มต้านเชื้อราและใช้ตามคำแนะนำ
- ยาทากลุ่มต้านแบคทีเรีย: หากมีการติดเชื้อแบคทีเรียร่วม แพทย์อาจพิจารณายาทากลุ่มต้านแบคทีเรีย
- ยาทากลุ่มต้านการอักเสบระยะสั้น: เมื่ออักเสบชัด แพทย์อาจพิจารณาใช้ยาทากลุ่มต้านการอักเสบในระยะสั้นตามสภาพ ไม่แนะนำให้ทาเองต่อเนื่องนาน
- ประเมินสุขภาพโดยรวม: หากเป็นซ้ำ แพทย์อาจปรึกษาว่าโภชนาการ น้ำตาลในเลือด หรือโรคเรื้อรังอื่นต้องติดตามหรือไม่
โรคปากนกกระจอกมักเป็นซ้ำเพราะปัจจัยกระตุ้นยังไม่ดีขึ้น การใช้ยาอย่างเดียวโดยไม่จัดการความชื้นและนิสัยมักได้ผลจำกัด จะใช้ยาหรือไม่ กลุ่มใด และนานเท่าไร ควรทำตามคำแนะนำของแพทย์ และไม่แนะนำให้ผสมยาทาหลายชนิดเอง
ทำอะไรได้ที่บ้าน? 8 ข้อดูแลโรคปากนกกระจอก
นิสัยต่อไปนี้ช่วยให้มุมปากแห้งและระคายเคืองน้อยลง ปรับตามสภาพของคุณได้ หากอาการชัดหรือเป็นซ้ำ ควรพบแพทย์เพื่อยืนยันก่อน
- ไม่เลียมุมปาก: การเลียทำให้สบายชั่วคราว แต่เมื่อน้ำลายระเหย ผิวจะแห้งและแตกง่ายขึ้น
- กินเสร็จซับให้แห้งเบาๆ: ใช้กระดาษทิชชู่หรือผ้าเนื้อนุ่มที่สะอาดซับมุมปากเบาๆ ให้แห้ง อย่าถูแรง
- ปกป้องก่อนนอน: ตามคำแนะนำของแพทย์ ทาผลิตภัณฑ์ปกป้องที่อ่อนโยนบนมุมปากที่สะอาดก่อนนอน เพื่อลดการเปียกจากน้ำลายระหว่างหลับ
- เลือกผลิตภัณฑ์ริมฝีปากและช่องปากที่อ่อนโยน: เลี่ยงลิปมัน ยาสีฟัน น้ำยาบ้วนปากที่กลิ่นแรงหรือเย็นจัด หรือทำให้แสบ
- ไม่แกะสะเก็ดหรือแคะมุมปาก: การแกะทำให้แตกและติดเชื้อซ้ำ และอาจเกิดรอยคล้ำ
- รักษาความสะอาดฟันปลอมและอุปกรณ์จัดฟัน: ทำความสะอาดและปรับตามคำแนะนำของทันตแพทย์ ถอดและเก็บอย่างเหมาะสมตอนกลางคืนตามที่แนะนำ
- ไม่ใช้ของส่วนตัวร่วมกัน: แยกแก้ว ภาชนะ ลิปมัน ผ้าขนหนู เพื่อลดการแพร่จุลินทรีย์ข้ามกัน
- กินอาหารสมดุลและนอนเป็นเวลา: อาหารหลากหลายและการนอนเพียงพอช่วยสุขภาพผิวโดยรวม จะต้องเสริมอาหารหรือไม่ ควรปรึกษาแพทย์
ผู้ที่เกราะป้องกันผิวอ่อนแอ แห้งและคันง่าย สามารถอ่านจุดดูแลโรคผิวหนังภูมิแพ้และสาเหตุและการดูแลผิวแห้งคัน เพื่อบำรุงความชุ่มชื้นในชีวิตประจำวัน
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยเกี่ยวกับโรคปากนกกระจอก
ความเข้าใจผิดที่ 1: มุมปากแตกคือขาดวิตามิน กินอาหารเสริมก็หาย?
ไม่เสมอไป โภชนาการอาจเป็นปัจจัยหนึ่ง แต่น้ำลายทำให้เปียก รอยย่นที่มุมปาก ฟันปลอมหรืออุปกรณ์จัดฟัน การติดเชื้อ และผิวแพ้ ก็พบบ่อยเช่นกัน การกินอาหารเสริมเองนานๆ โดยไม่ปรับปัจจัยกระตุ้นอาจทำให้หาสาเหตุจริงช้า จะต้องเสริมหรือไม่ให้แพทย์ประเมิน
ความเข้าใจผิดที่ 2: มุมปากแห้งก็เลียให้ชุ่มชื้น?
การเลียทำให้ชื้นเพียงชั่วคราว เมื่อน้ำลายระเหยจะพาความชุ่มชื้นไปด้วย ทำให้มุมปากเปียกง่ายและบอบบางขึ้น เป็นหนึ่งในปัจจัยกระตุ้นที่พบบ่อยของโรคปากนกกระจอกที่เป็นซ้ำ
ความเข้าใจผิดที่ 3: มุมปากมีตุ่มน้ำเล็กๆ ก็คือปากนกกระจอก?
ไม่เสมอไป โรคปากนกกระจอกส่วนใหญ่เป็นรอยแตกและเปียกแฉะ หากมีตุ่มน้ำเล็กๆ เป็นกลุ่มที่มุมปากหรือขอบริมฝีปาก อาจเป็นเริมที่ริมฝีปากจากเชื้อไวรัสเริม ซึ่งแนวทางดูแลต่างกัน อ่านเริมที่ริมฝีปาก ช่วงที่แพร่เชื้อและสัญญาณเตือนและให้แพทย์ตรวจยืนยันด้วยตนเอง
เมื่อไรควรพบแพทย์?
เมื่อมุมปากแตกบวมมากกว่ารอยแตกแห้งเล็กน้อยทั่วไป ควรให้แพทย์ผิวหนังยืนยันสาเหตุก่อน และหากมีอาการต่อไปนี้ ควรรีบพบแพทย์หรือกลับมาตรวจซ้ำ
- เป็นซ้ำ หรือดูแลเองมาระยะหนึ่งแล้วไม่ดีขึ้น
- เป็นข้างเดียวและนานไม่หาย ขอบแข็งขึ้น หรือรูปร่างไม่สม่ำเสมอ
- รอยแตกมีสะเก็ดเหลือง บวมแดงชัด มีน้ำเหลืองซึม หรือเจ็บมากขึ้น
- ในปากมีฝ้าขาว แสบร้อน หรือกลืนไม่สบาย
- มีอาการกระหายน้ำ เหนื่อยล้า น้ำหนักเปลี่ยน หรืออาการทั่วร่างกายอื่นร่วม
- สงสัยว่าเกิดจากลิปมัน ยาสีฟัน หรือผลิตภัณฑ์บำรุงผิวที่เพิ่งใช้ อ่านสาเหตุและการดูแลผื่นแพ้สัมผัสและให้แพทย์ประเมิน
มุมปากมักเกิดร่วมกับเซ็บเดิร์มหรือปัญหาผิวแห้ง อ่านเพิ่มได้ที่อาการและการดูแลเซ็บเดิร์ม หากต้องการหาสาเหตุของมุมปากแดงแตก สามารถมาที่แผนกผิวหนัง Ruian Clinicเพื่อให้แพทย์ประเมินด้วยตนเอง และอ่านหัวข้อผิวหนังอื่นๆ เพิ่มเติมที่ศูนย์ความรู้สุขภาพ
เอกสารอ้างอิงบทความสุขศึกษา
- DermNet: Angular cheilitis
- ศูนย์ข้อมูลเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติสหรัฐฯ StatPearls: Angular Cheilitis
- สมาคมผิวหนังเวชปฏิบัติปฐมภูมิอังกฤษ (PCDS): Angular cheilitis
โดยทั่วไปไม่ถือว่าโรคปากนกกระจอกเองติดต่อจากคนสู่คนโดยตรง แต่หากมีการติดเชื้อราหรือแบคทีเรียร่วม การใช้ภาชนะ แก้ว หรือผลิตภัณฑ์ริมฝีปากร่วมกันอาจเพิ่มโอกาสแพร่จุลินทรีย์ ควรแยกของใช้ส่วนตัวและให้แพทย์ประเมินว่ามีการติดเชื้อร่วมหรือไม่
ไม่เสมอไป โภชนาการอาจเป็นปัจจัยหนึ่ง แต่น้ำลายทำให้เปียก รอยย่นที่มุมปาก ฟันปลอมหรืออุปกรณ์จัดฟัน การติดเชื้อ ผิวแห้งหรือแพ้ ก็พบบ่อย จะต้องตรวจเลือดหรือเสริมโภชนาการหรือไม่ แพทย์จะประเมินตามแต่ละกรณี
สาเหตุที่พบบ่อยคือปัจจัยกระตุ้นยังไม่ดีขึ้น เช่น นิสัยเลียมุมปาก หายใจทางปาก ฟันปลอมหรืออุปกรณ์จัดฟันไม่พอดี รอยย่นกักความชื้น หรือผิวแห้งแพ้ การใช้ยาอย่างเดียวโดยไม่จัดการปัจจัยกระตุ้นมักเป็นซ้ำ ควรให้แพทย์ช่วยหาสาเหตุ
โรคปากนกกระจอกส่วนใหญ่เป็นแดง แตก และเปียกแฉะที่มุมปาก ส่วนเริมที่ริมฝีปากมักเริ่มจากเสียวหรือแสบร้อน แล้วมีตุ่มน้ำเล็กๆ ขึ้นเป็นกลุ่มก่อนเป็นสะเก็ด ตำแหน่งมักอยู่ที่ขอบริมฝีปากหรือรอบปาก บางครั้งดูคล้ายกันและแยกยากจากภาพถ่าย ควรให้แพทย์ตรวจด้วยตนเอง
รอยแตกแห้งเล็กน้อยสามารถเริ่มจากการให้ความชุ่มชื้นและปกป้อง และหลีกเลี่ยงการเลียมุมปาก แต่การทายาที่ไม่ทราบส่วนผสมต่อเนื่องนานอาจทำให้วินิจฉัยช้าและระคายเคือง หากเป็นซ้ำหรือไม่หาย ควรพบแพทย์ จะใช้ยาหรือไม่และกลุ่มใดให้แพทย์เป็นผู้ตัดสิน
หากดูแลเองมาระยะหนึ่งแล้วไม่ดีขึ้น หรือเป็นซ้ำ เป็นข้างเดียวนานไม่หาย มีสะเก็ดเหลืองและน้ำเหลืองซึม หรือในปากมีฝ้าขาว ควรให้แพทย์ผิวหนังประเมินโดยเร็ว และตรวจเพิ่มเมื่อจำเป็น
คำแนะนำจากแพทย์: มุมปากแตกซ้ำ ควรหาสาเหตุก่อนตัดสินใจวิธีจัดการ
มุมปากแตก แดง ลอก อาจเป็นโรคปากนกกระจอก หรืออาจเป็นเริมที่ริมฝีปาก ผื่นแพ้สัมผัส เซ็บเดิร์ม หรือปัญหาอื่นที่ต้องดูแลต่างกัน เมื่อมาตรวจ ควรแจ้งว่ามุมปากมีอาการมานานเท่าไร เป็นซ้ำหรือไม่ มีนิสัยเลียมุมปากหรือหายใจทางปากไหม ใส่ฟันปลอมหรือจัดฟันหรือไม่ ช่วงนี้เปลี่ยนลิปมัน ยาสีฟัน หรือผลิตภัณฑ์บำรุงผิวอะไร และมีโรคเรื้อรังหรือไม่ เพื่อให้แพทย์ตรวจและประเมิน หลีกเลี่ยงการทายาที่ไม่ทราบส่วนผสมหรือใช้วิธีพื้นบ้านเป็นเวลานาน ต้องตรวจหรือใช้ยาหรือไม่ กลุ่มใด และนานเท่าไร ควรให้แพทย์ประเมินด้วยตนเอง
บทความนี้เป็นข้อมูลสุขศึกษาเกี่ยวกับโรค ไม่ใช่โฆษณายา และไม่ได้แนะนำหรือจำหน่ายยาใดโดยเฉพาะ เนื้อหาไม่สามารถแทนการตรวจโดยแพทย์ การวินิจฉัย การตรวจ และการรักษาต้องให้แพทย์ประเมินด้วยตนเองตามสภาพของแต่ละบุคคล
ทีมแพทย์ผิวหนัง
Dr. Tseng
