Seborrheic Keratosis (Age Spots): Sintomas at Gamutan

Ang mga nakaumbok, kulay-kape, at magaspang na patse na lumilitaw sa mukha, likod ng kamay, dibdib, o likod—na parang may nakadikit na patong ng kandila sa balat—ay madalas tawaging “age spots” (batik sa pagtanda). Marami sa mga patse na ito ay seborrheic keratosis, isang benign (hindi kanser) na pagkapal o pagtubo sa balat na hindi nakakahawa at hindi rin precancerous lesion (kondisyon bago maging kanser).

Gayunpaman, ang “age spots” ay karaniwang katawagan lamang; parehong ang patag na solar lentigo (sun spots) at ang nakaumbok na seborrheic keratosis ay maaaring tawagin sa ganitong pangalan. May ilang uri din ng kanser sa balat na kahawig nito, kaya kung may batik na mabilis lumaki, halo-halo ang kulay, o nagsisimulang dumugo, dapat pa rin itong ipatingin sa doktor.

Mahahalagang Punto: Ang seborrheic keratosis ay isang benign na pagtubo sa balat na dumarami habang nagkakaedad, karaniwang makikita sa mukha, leeg, dibdib, at likod. Kahawig ito ng kulay-kapeng patak ng kandila na nakadikit sa balat, hindi nakakahawa, at karaniwang hindi kailangang gamutin. Kung nakakaabala sa paningin, madalas sumabit sa damit, o nangangati, maaaring makipag-usap sa dermatologist tungkol sa mga opsyon tulad ng cryotherapy, electrocautery and curettage, o laser. Para sa mga batik na mabilis lumaki sa maikling panahon, may halo-halong kulay, dumudugo, o nagsusugat, magpatingin agad sa doktor; kailangang suriin ng doktor kung benign ito, at mag-biopsy kung kinakailangan upang makumpirma.

Ano ang seborrheic keratosis? Bakit ito tinatawag na age spots?

Ang seborrheic keratosis ay ang pagdami ng mga keratinocytes sa ibabaw na bahagi ng balat na naiipon at nagiging nakaumbok na patse. Sa medikal na terminolohiya, kabilang ito sa mga benign na bukol sa balat at hindi kumakalat sa ibang bahagi ng katawan.

Madalas itong unti-unting lumilitaw simula edad 30 o 40 pataas, at dumarami habang tumatanda, kaya tinawag itong “age spots.” Bagama’t may salitang “seborrheic” sa pangalan nito, wala itong kinalaman sa produksyon ng langis (sebum) o sa seborrheic dermatitis—magkaibang kondisyon ang mga ito.

May ilang tao na iilan lamang ang tumutubo sa katawan, habang ang iba naman ay nagkakaroon ng marami, at madalas na may ganito ring karanasan ang kanilang mga kapamilya.

---

Ano ang hitsura ng seborrheic keratosis?

Sa simula, karaniwang isa lamang itong maliit at bahagyang magaspang na batik, na kalaunan ay unti-unting kumakapal, umuumbok, at nagkakaroon ng baku-bakong ibabaw na parang kulugo.

Mga karaniwang katangian ng hitsura nito

• Mukhang patak ng kandila o putik na “nakadikit” sa ibabaw ng balat, at karaniwang malinaw ang hangganan.
• Kadalasang kulay-kape, ngunit maaari ding kakulay ng balat, dilaw, kulay-abo, dark brown, hanggang itim.
• Ang laki ay mula sa napakaliit na tuldok hanggang sa kasinlaki ng barya.
• Magaspang, medyo mamantika kapag hinawakan, o parang may patong ng kaliskis.

Saan ito madalas tumubo?

Karaniwan itong nakikita sa mukha, anit, leeg, dibdib, likod, at tiyan—maaari itong tumubo sa mga bahaging naaarawan man o hindi. Ang kakaiba rito, karaniwang hindi ito tumutubo sa mga palad at talampakan.

Masakit o makati ba ito?

Karaniwang hindi ito masakit. May ilang nakakaramdam ng pangangati, o kaya ay namumula at nagagasgas ang balat dahil sa pagkuskos ng damit, kuwintas, o strap ng panloob.

---

Bakit nagkakaroon ng seborrheic keratosis? Nakakahawa ba ito?

Hindi pa lubos na malinaw ang eksaktong sanhi nito, ngunit may ilang salik na naoobserbahang kaugnay nito:

• Edad: Habang tumatanda, unti-unting dumarami ang bilang nito, at itinuturing itong isa sa mga karaniwang tanda ng pagtanda ng balat.
• Pamilya: May ilang pamilya na mas madaling tubuan ng maraming ganito.
• Pagkakabilad sa araw: Mas madalas itong makita sa mga bahaging laging naaarawan, ngunit tumutubo rin ito sa mga bahaging natatakpan ng damit, kaya isa lamang ang sikat ng araw sa mga salik.
• Pagkuskos (friction): Sa mga tupi ng balat tulad ng kilikili, singit, at ilalim ng dibdib, maaaring may kaugnayan ito sa matagalang pagkuskos.

Hindi ito nakakahawa. Marami ang nag-aakalang “dumarami ito at parang kumakalat,” ngunit ang totoo ay may mga bagong tumutubo habang nadaragdagan ang edad, at hindi dahil nahawa ang isang bahagi mula sa isa pang batik.

---

Paano malalaman ang pagkakaiba ng seborrheic keratosis sa sun spot, nunal, at melanoma?

Ang mga ito ay maaaring tawaging “mantsa sa balat” o “age spots,” at kung minsan ay magkakahawig ang hitsura. Ang talahanayan sa ibaba ay gabay lamang upang matulungan kang magpasya kung kailangan nang kumonsulta sa doktor, at hindi dapat gamitin para sa sariling pagsusuri.

Ang solar lentigo ay maaaring dahan-dahang kumapal paminsan-minsan at maging seborrheic keratosis, kaya hindi sa lahat ng pagkakataon ay madaling paghiwalayin ang dalawa. Para sa paraan ng pagsusuri sa sariling nunal, maaaring basahin ang “Nunal o Melanoma? Pagsusuri Gamit ang ABCDE”.

Ano ang pagkakaiba nito sa viral wart (kulugo)?

Parehong maaaring magaspang ang ibabaw ng dalawa. Ang viral wart ay dulot ng impeksyon ng virus, maaaring makahawa, at mas karaniwan sa mga kamay at paa; ang seborrheic keratosis naman ay hindi nakakahawa at karaniwang hindi tumutubo sa palad o talampakan. Kapag hindi sigurado sa pagkakaiba, mas ligtas na ipatingin ito sa doktor. Maaaring basahin ang mga katangian ng viral wart sa “Nakakahawa ba ang viral wart (kulugo)?”.

Pamantayan sa Paghahambing	Seborrheic Keratosis	Sun Spot (Solar Lentigo)	Karaniwang Nunal (Melanocytic Nevus)	Lesyon na Kailangang Ipasuri Agad sa Doktor
Kapag hinawakan	Nakaumbok, magaspang, parang nakadikit sa ibabaw ng balat	Patag, hindi nakakapa	Patag o bahagyang nakaumbok, mas makinis ang ibabaw	Maaaring tumigas, umumbok, o magsugat
Kulay	Karaniwang kayumanggi, maaaring mula kakulay ng balat hanggang itim	Mapusyaw hanggang maitim na kayumanggi, pantay ang kulay	Isang kulay lamang, pantay	Magkakahalong kulay, o may lumilitaw na pula, puti, o asul-abo
Karaniwang lokasyon	Mukha, leeg, dibdib at likod; karaniwang hindi tumutubo sa palad at talampakan	Mukha, likod ng kamay, braso, at iba pang madalas maarawan	Maaaring lumitaw sa buong katawan	Anumang bahagi, kabilang ang palad, talampakan, at kuko
Bilis ng pagbabago	Dahan-dahang kumakapal sa loob ng maraming taon	Dahan-dahang umiitim o dumarami	Halos walang pagbabago sa loob ng maraming taon	Kapansin-pansing pagbabago sa loob ng ilang linggo hanggang ilang buwan
Mga sintomas	Paminsan-minsang nangangati, namumula kapag nakiskis	Karaniwang wala	Karaniwang wala	Nagdurugo, nagsusugat na matagal gumaling, patuloy na pangangati o pananakit

---

Kailangan bang ipagamot o ipatanggal ang seborrheic keratosis?

Ito ay benign (hindi kanser) at hindi rin pre-cancerous na kondisyon, kaya kadalasan ay hindi ito kailangang galawin.

Karaniwang tinatalakay sa doktor ang pagpapatanggal nito sa mga sumusunod na sitwasyon:

• Ang hitsura nito ay mahirap ibukod sa kanser sa balat, kaya kailangang kunin ng doktor para sa pagsusuri sa laboratoryo.
• Madalas itong sumasabit o nakikiskis sa damit, alahas, o sinturon, na nagdudulot ng paulit-ulit na pamamaga o pagdurugo.
• Nakakaramdam ng pangangati o kawalan ng ginhawa.
• Tumutubo sa mukha o sa litaw na bahagi ng katawan at nakakaapekto sa hitsura.

---

Paano ginagamot sa dermatolohiya ang seborrheic keratosis?

Kadalasang natutukoy na ito ng doktor sa pamamagitan ng pagtingin sa hitsura nito, at kung minsan ay gumagamit ng dermoscopy upang palakihin at suriin ang mga guhit sa ibabaw ng balat. Kung ang hitsura ay mahirap ibukod sa kanser sa balat, inirerekomenda ang pagkuha ng bahagi o ng buong lesyon para sa biopsy upang masuri ang katangian nito, na siyang karaniwang pamantayang hakbang.

Mga karaniwang paraan ng pagtanggal

• Cryotherapy (pagpapalamig): Gumagamit ng napakalamig na liquid nitrogen upang matanggal ang lesyon; pagkatapos ng proseso ay maaaring magkapaltos at maglangib, at kalaunan ay kusang matatanggal ang langib.
• Electrocautery and curettage: Pagkatapos maglagay ng pampamanhid sa balat, gagamitan ito ng electrocautery at kakayurin ang ibabaw na bahagi; karaniwang hindi na ito kailangang tahiin.
• Laser: Pinipili ang angkop na laser batay sa kapal at lokasyon ng lesyon, at madalas itong ginagamit sa mukha o sa mga bahaging mahalaga ang hitsura.
• Shave biopsy: Kapag kailangang suriin sa laboratoryo ang lesyon, maaaring direktang kayurin o hiwain nang mababaw ng doktor ang nakaumbok na bahagi upang ipadala sa pagsusuri.

Ang bawat paraan ay may kanya-kanyang angkop na kapal ng lesyon, lokasyon, at proseso ng paggaling, kaya kailangan itong suriin ng doktor batay sa kondisyon ng lesyon at kulay ng balat. Maaaring basahin ang tungkol sa saklaw ng paggamit ng laser sa “Mga paraan ng paggamot gamit ang laser para sa pagtanggal ng nunal at mantsa sa balat”.

Ano ang mga dapat tandaan pagkatapos ng gamutan?

Ang ginamot na bahagi ay maaaring pansamantalang mamula at maglangib, at pagkatapos ay maaaring maging bahagyang mas mapusyaw o mas maitim ang kulay nito kumpara sa nakapaligid na balat. Ang ganitong pagkakaiba sa kulay ay kadalasang unti-unting kumukupas sa paglipas ng panahon, ngunit may mga pagkakataon ding tumatagal ito, at mas madalas itong maranasan ng mga taong may mas kayumangging kulay ng balat.

Huwag tuklapin nang pilit ang langib habang nagpapagaling, at gumamit ng proteksyon laban sa araw kapag lumalabas. Ang tinanggal na lesyon ay karaniwang hindi na bumabalik sa parehong puwesto, ngunit maaari pa ring may lumitaw na mga bago sa ibang bahagi ng katawan.

---

Maaari bang kutkutin nang kusa o gumamit ng mga home remedy para tanggalin ito?

Hindi ito inirerekomenda. Ang pagkukutkot gamit ang kuko, paggupit gamit ang gunting, o paggamit ng mga hindi kilalang pampatanggal ng mantsa na nakakasunog ng balat ay madaling magdulot ng pagdurugo, impeksyon, peklat, o pangingitim ng balat (hyperpigmentation).

Ang mas mahalaga, kung ang butlig na iyon ay hindi pala seborrheic keratosis kundi isang kondisyon na kailangang ipasuri sa laboratoryo, mahihirapan na ang doktor na matukoy ito kapag tinanggal mo nang kusa. Kung nais itong ipatanggal, mas ligtas na ipasuri muna sa dermatologist ang uri nito.

---

Maaari bang maiwasan ang age spots? Paano ang pang-araw-araw na pangangalaga?

Sa kasalukuyan, wala pang tiyak na paraan upang maiwasan ang seborrheic keratosis. Gayunpaman, ang pagbibilad sa araw ay maaaring may kaugnayan dito at sa solar lentigo (sun spots), kaya ang regular na paggamit ng proteksyon laban sa araw ay nakatutulong din sa pangkalahatang pagtanda ng balat:

• Iwasan ang matinding sikat ng araw sa tanghali, at magsuot ng sombrero, gumamit ng payong, o magsuot ng manipis na damit na may mahabang manggas kapag lalabas.
• Gumamit ng sunscreen, at tandaang magpahid muli pagkatapos pagpawisan o lumangoy.
• Sa mga bahagi ng katawan na madalas makiskis, pumili ng malambot at hindi masikip na damit.

Kung ang nasa mukha ay pangunahing patag at patagpi-tagping kayumangging mantsa, maaari rin itong melasma o solar lentigo na may ibang paraan ng gamutan; maaaring basahin ang “Paano mapapabuti ang melasma?”.

---

Kailan dapat magpakonsulta sa dermatologist?

Sa mga sumusunod na sitwasyon, inirerekomendang magpasuri sa isang dermatologist:

• Ang mantsa o butlig ay mabilis na lumaki, umumbok, o nagbago ng kulay sa loob ng ilang linggo hanggang ilang buwan.
• Magkakahalo ang kulay sa iisang butlig, o hindi pantay at kumakalat ang gilid nito.
• Nagkakaroon ng pagdurugo, pagsusugat, o sugat na matagal nang hindi gumagaling.
• Biglang tinubuan ng maraming butlig sa loob ng maikling panahon.
• Tumubo sa palad, talampakan, o kuko, dahil karaniwang hindi tumutubo ang seborrheic keratosis sa mga bahaging ito.
• Hindi mo matukoy nang mag-isa kung ito ba ay age spots, nunal (melanocytic nevus), o iba pang problema sa balat.

Sa konsultasyon, itatanong ng doktor kung gaano na katagal ang mantsa at kung may mga pagbabago rito, saka ito susuriin gamit ang mata o sa pamamagitan ng dermoscopy, at magtatakda ng biopsy kung kinakailangan. Kung nais malaman ang tungkol sa aming dermatology clinic, maaaring bisitahin ang Dermatolohiya ng Ruian Clinic.

---

Mga Madalas Itanong

---

Mga Sanggunian ng Artikulong Pangkalusugan

• American Academy of Dermatology: Seborrheic keratoses: Overview
• American Academy of Dermatology: Seborrheic keratoses: Signs and symptoms
• American Academy of Dermatology: Seborrheic keratoses: Causes
• American Academy of Dermatology: Seborrheic keratoses: Diagnosis and treatment
• DermNet: Seborrhoeic keratosis
• DermNet: Solar lentigo

---

Ang artikulong ito ay impormasyong pang-edukasyon sa kalusugan, hindi patalastas ng gamot, at hindi nagrerekomenda o nagbebenta ng anumang partikular na gamot. Hindi pinapalitan ng nilalaman ang pagsusuri ng doktor; ang aktwal na diagnosis, pagsusuri, at paggamot ay dapat personal na suriin ng doktor ayon sa kalagayan ng bawat isa.

Pangkat ng mga dermatologist